Het grootste goed van de mens is zijn vrijheid. Dat geldt zeker voor Jan Vayne, 36jaar, toetsenfenomeen uit Zwolle. Als geen ander koestert Jan Vayne zijn drang naar vrijheid, hetgeen zich laat vertalen in zowel geniale improvisaties als uiterlijke kenmerken. Wat dat betreft vertoont zijn virtuoze pianospel een duidelijke overeenkomst met zijn langgelokte kapsel. Beide staan symbool voor een absoluut gevoel van vrijheid.

Wars van vaste gewoonten of muzikale dogma's improviseert hij er lustig op los. Als onbevangen vrijbuiter gaat hij zijn eigen weg, vastbesloten om platgetreden paden te mijden. Niet als doel op zich of omzich te bewijzen, maar louter en alleen om zich als pianist op artistiek gebied onafhankelijk en zonder belemmeringen verder te ontwikkelen.

Deze levenshouding is eigenlijk niet zo verwonderlijk, want zijn vriendschap met de muziek wordt al van kinds af aan speels en vrijblijvend gestimuleerd onder het motto: niets hoeft, alles mag!
Al op vierjarige leeftijd kruipt Jan thuis in het Drentse Zuid-Wolde achter de piano van zijn vader. Vervolgens is hij er niet meer weg te slaan. Spelenderwijs verkent hij de ivoren toetsen van het klavier. Op 5-jarige leeftijd wordt voorzichtig begonnen met de begeleiding via lesmateriaal. Deze ongedwongen kennismaking met de muziek zal van cruciale betekenis blijken voor zijn verdere muzikale ontwikkeling en een vruchtbare voedingsbodem vormen voor het ontluiken van het spontane creatieve element.

Jan blijkt over een uitzonderlijke talent te beschikken. Al heel vlot speelt hij stukjes van Haydn, Mozart en Bach. Tot grote ergernis van zijn pianoleraar slaat hij vervolgens aan het improviseren op klassieke thema's en combineert hij zelfs klassieke stukken met moderne muziek.

Als jongetje van tien begeleidt hij de kerkdiensten in de plaatselijke gereformeerde kerk. De onbeperkte mogelijkheden van het kerkorgel vormen een ideale uitlaatklep om zich muzikaal uit te leven. Meer dan eens fronsen de ouderlingen verwonderd de wenkbrauwen wanneer de organist voor de zoveelste keer een onorthodoxe variatie op een psalm ten gehore brengt.

Na een studie piano en kerkorgel aan het conservatorium in Zwolle wordt Jan in contact gebracht met EMI Music.
Door het overweldigende succes van de excentrieke Britse vioolvirtuoos Nigel Kennedy is EMI Music op zoek naar een Nederlands equivalent. Omdat Jan Vayne evenals Nigel qua uitstraling ernstig afwijkt van het klassiek protocol en bovenal een grootmeester blijkt op de piano, past hij naadloos in het concept wat EMI voor ogen heeft. Nog datzelfde jaar krijgt de pianist de mogelijkheid zijn improvisaties op CD vast te leggen. Een puur instrumentaal album met piano als basis ziet het licht hetgeen door producent en arrangeur Gerard Stellaard op kleur wordt gebracht door toevoeging van synthesizers. Een in alle opzichten geslaagd debuut want van het album Colours Of My Mind (1991) worden meer dan honderdduizend exemplaren verkocht.
Ook met zijn volgende albums Living Colours (1992) en Hang On To A Dream (1993) is Jan bijzonder succesvol.  Door de enorme impact van zijn eerste CD wordt het budget flink opgeschroefd waardoor er nu ook stevig orkestraal kan worden uitgepakt. Het resultaat is verbluffend. Beide albums worden bekroond met platina.
In 1994 neemt jan het album Vanity op.  Het album - waarop de pianist voor het eerst ook vocaal te beluisteren valt vormt een eigenzinnige reactie op het grote succes van de eerste drie CD's.

Het album Classics en Pop (1996) kent een totaal ander concept. De CD herbergt een mengelmoes van klassieke muziek en van modern repertoire. Het kan het best worden omschreven als een beknopte samenvatting van de muziekhistorie. Een soort symfonische Night Of The Proms; een enorm spektakelstuk binnen een orkestrale setting.

De inauguratie van de Amerikaanse president Bill Clinton in het voorjaar van 1997, betekent voor Jan een unieke mogelijkheid zich ook buiten de landsgrenzen te profileren. De reacties in de States zijn overweldigend. Vooral zijn ongebreidelde improvisatievermogen maakt grote indruk in het overgestructureerde Amerika: 'Ik vind het leuk om in te spelen op de wensen van het publiek in de zaal. Ik vraag dan ook altijd of mensen wellicht een aardig idee hebben voor een thema; zoiets van ... roept U maar ... Daarmee krijgen de luisteraars het ultieme bewijs dat de improvisatie inderdaad ter plekke wordt geboren, en dat deze vorm van spontaniteit geen gekunstelde facade vormt die alleen maar wordt gebruikt om interessant te lijken.

Op zijn album Secrets Of Silence (1997) verlaat de pianist het orkestspektakel om terug te keren naar de basis. Al preluderend en mijmerend improviseert hij, op zijn eigen Bosendorfer Imperial SE grand piano, als vanouds op de hoogwaardige thema’s die de klassieke muziek van nature in zich heeft.
Het materiaal is ontleend aan zowel de wat zwaardere vorm van klassieke muziek zoals het Adaggiatto van Mahler - als het meer toegankelijke en makkelijker in het gehoor liggende genre als Für Elise van Beethoven, en het Adagio van Albinoni.

Zoals de titel Secrets Of Silence al doet vermoeden, ademen de composities een poëtische sfeer. Het aureool van meditatieve sereniteit wordt gelardeerd met een vleugje melancholie en weemoedig verlangen.
De kracht van Secrets of Silence openbaart zich in een verstilde vorm van bezinning en ingetogenheid. Centraal staat de kunst van het weglaten. Alles is gebaseerd op rust zelfbeheersing.en verfijning.

'The Christmas Album' ( 1998 ) is de laatste CD van Jan bij E.M.I. Het is een klassiek populair kerstalbum dat naast het unieke artwork zijn karakter ontleent aan het feit dat het gerenomeerde Holland Boys Choir en Orchestra o.l.v. Pieter Jan leusink hun mederwerking hebben verleend. De kerst-CD bevat pianoimprovisaties op bekende traditionele en populair klassieke thema’s waaronder; We Wish You a Merry Christmas, Silent Night en Last Christmas.

De hoes van de CD is gemaakt door de 51 jarige Kees Nihot.  Het werk van Kees is gekozen uit meer dan 150 inzendingen die binnen zijn gekomen in het kader van een landelijke wedstrijd onder verstandelijke gehandicapten uitgeschreven door Stichting Philadelpia Zorg.  Een deskudige jury, bestaande uit mevr. M.L. Kok de echtgenote van de toenmalige minister president van Nederland, Jan des Bouvrie, Lucille Werner, Henny Huisman en voorzitter Jan Vayne kozen dit ontwerp voor de CD hoes.

In eigen beheer lanceert hij dan de CD ´´Paintings of the Seasons´´. Ook deze maakt hij thuis op zijn eigen Bosendorfer. Zoals de naam aangeeft is dit Jan’s impressie op de jaargetijden. Het is samen met Secrets zijn meest ingetogen CD. Zijn virtuositeit fonkelt en springt er uit. Hij oogst er veel bewondering voor in binnen en buitenland.

In 2000 verschijnt dan ´´ Metamorphosis´´ bij de maatschappij Dino. Jan keert weer terug naar het orkest. Dit is een totaal nieuwe eigenzinnige Jan Vayne. Prachtige impressies van beroemde klassieke thema’s van door hem geliefde grote componisten. Zijn bewondering voor Bach drukt hij uit in de prachtige bewerking van de beroemde toccata en fuga. Metamorphosen van Richard Straus, de schilderijententoonstelling van Mussorgsky, de orgelsymfonie van Saint-Saens en voor de scherpe luisteraar Chopin, allen komen uitgebreid aan de orde. Een zeer gewaagd album wat inslaat als een bom!
In eigen beheer produceert hij nog twee CD’s. Beiden Pianosolo’s. In 2002 “Romantic Popsongs” waarbij Jan zijn impressie geeft van de meest beroemde popsongs  en in 2003 lanceert hij op verzoek een CD geheel geinspireerd op Psalmen. Dit is een waarlijk kunstuk het is de muziek van zijn jeugd die hij nu opnieuw tot leven brengt.
Dit is tot op heden zijn laatste CD. Hij richt zich nu uitsluitend op het theater. Samen met Louis van Dijk doet hij een aantal concertreeksen die alom volle zalen trekken. Met zijn eigen strijkkwartet verzorgt hij talloze optredens in binnen en buitenland. Het kwartet heeft zijn voorliefde omdat dat dit hem in staat stelt op de meest verfijnde wijze zijn talenten te demonstreren. Verfijning, subtiliteit, zijn in deze periode in het bijzonder de trefwoorden.
Met het Holland Boys Choir verzorgt hij al vele jaren een reeks kerstconcerten die hem veel voldoening schenken het herinnert hem aan zijn ouderlijk huis. De warme geborgenheid van de Kerst.

Thans bestaan er vergevorderde plannen voor het maken van een muziek DVD. Deze zal worden gebruikt voor de introductie van Jan in de United States.

Jan toont al jaren grote betrokkenheid bij het wel en wee van de gehandicapte mens. Hij verzorgt al enkele jaren in samenwerking met de stichting Werkenrode een concerttoer waar hij mensen met een handicap de gelegenheid geeft met hem in het theater op te treden. Onlangs is hij benoemd tot erelid van zowel de stichting J.J. Dondorp Educatie als Werkenrode vanwege zijn grote inzet voor de gehandicapte  medemens.
In november 2002 nog, was hij een van de eregasten op het Gala in het Amsterdamse Hilton georganiseerd door het Liliana fonds ten behoeve van een Bulgaars weeshuis.

Naast een virtuoos pianist is Jan Vayne ook een getalenteerd schilder. Als autodidact heeft hij in de loop der jaren een specifiek eigen stijl ontwikkeld. Hij opent een eigen galerie in Amsterdam. December 2003.